To help the Manchus find their place in the world and to introduce the Manchus to the world

Translate

网页浏览总次数

搜索此博客

热门帖子

2012年6月20日星期三

Manchus have the old adage 满洲人的古老谚语



1,giyan serengge niyalam i san yasa


真理是人的耳目

2,ilibume muteburengge abka de tafara gese mangga

成事难如登天

ebereme efujerengge funiyehe dara ge se ja

败事易如烂毛

3,giyan de ijishun ningge gung baham bi

顺理者成功

gjyan be fudarahangge ehe de tusan bi

逆理者终凶

4,boo be teksilehe manggi gurun be da sambi

家齐而后国治

mujilen be tob obuha manggi beyebe tuwacihiyambi

心正始可修身

5,ajige fonoku amba jahutai be nirubumbi

小窟窿可以沉大船

ajige si deri amba edun sorgiyembi

小缝隙可以透大风

6,hoton be gidara de neneme duka be efulembi

攻城先要破城门

meihe be jafara de meneme uju be fo rimbi

捉蛇先要打蛇头

7,feye niyalma ningge langse

疮是别人的赃

8,juse aku de juse aku seme jobosombi

无子愁无子

juse bici bucetele jobosombi

有子愁到死

9,juse banjiha de teni emei kesi be sam bi

养儿方知父母恩

10,amba saisa etuhun be kicembi

俊杰图自强

11,baili isibuha seme karu be bairaku

施恩不图报

niyalma de buhe seme nasaraku

与人不追悔

12,jui siyoosungga oci juru niyaman sebjelembi

子孝双亲乐

boo huwaliyasun oci tumen baita mutembi

家和万事兴

13,baili aika hahi be aitubume muteci

恩若救急

majige seme minggan yan salimbi

一芥千金

14,an tacin i niyalma be dahaburengge mangga

以乡俗服人难

baitai giyan i niyalma be dahabure ngge ja

以事理服人易

15,boo i tacihiyan onco i dolo cira baktambuci

家教宽中有严

boo i niyalma emu jalan de elheombi

家人一世平安

16,husun isinara bade

力之所及

niyalma de tuse ara

与人方便

17,sain be yabume heolederaku oci

为善不倦的人

toktofi sain acabumbi

必有好报

18,gisun labdungge gisun komso de isiraku

话多不如话少

gisun komsongge gisun sain de isiraku

话少不如话好

19,angga be suce iadali akdula

守口如瓶

gisun be hoton i gese seremse

防意如城



20,aisi de ume niyalmai juleri ojoro

庞利毋居人前

erdmu fassan de ume niyamai amala ojoro

德业毋落后人

21,jalan de banjire de emu okson anabure be wesihun obu

处事让一步为高

bedereme oksorongge uthai ibeme oksoro deribun da

退步是进步的根本

22,beye i gisuerhe gisun be onggome ojoraku

自己说的话不可忘记

beye i icihiyaha baita be aliysame ojoraku

自己做的事不能后悔

23,niyalme de nasara anggala

与其怨恨别人

beye be sorgi

不如鞭策自己

24,muten bifi erdemu akungge

有才无德

boode ejen aku adali

如家无主

25,gisun be urunaku tondo akdun obu

说话要信用

yabun be urunaku unenggi tondo obu

做事要忠诚

26,mujilen onco oci

心宽广

beye tulejembi

身体胖

27,urgunjehei gisun ambula oci ojoraku

喜时不可妄言

sebjen sehei baita ambulaoci ojoraku

乐时不可多事

28,somishun oci wakalara aku

暗无斥鬼

iletu oci gasara hiy alma aku

明无怨人

29,mujilen be teburede biya i adali ge nggiyen oci acambi

存心当如月之明

baita be yaburede mukei adali bolgo oci acambi

做事当如水之清



30,niyalma be ume balai guculere

人勿妄交

ulin be ume balai gaijara

财勿妄取

31,tondo oci genggiyen ombi

公则明

urhu oci farhun ombi

偏则暗

32,ice boo be arara de ja

新房子好造立

fe boo be dastaranngge mangga

旧房子难修缮

33,dorolon bici elhe ombi

礼貌致安逸

dorolon aku oci tuksicake ombi

无礼招危险

34,tanggu niyalma be wara de ja

杀一百个人容易

emu niyalma be gisureme dahaburen gge mangga

说服一个人难

35,niyalma acanara etuku be sonjome etumbi

人选合适的衣服穿

gasha den hailan be sonjome feyelembi

鸟择高大的树搭窝

36,gisun be wacihiyame gisureci ojoraku

话不可说尽

37,erdemu bisire niyalma niyalma be dahabumbi

有德的人能够服人

erdema aku niyalma niyalma de giyabsulabumbi

无德的人受制于别人

38,doro erdemu be fakaraku niyalma

不懂礼貌的人

beye be ilibume muteraku

不能够主身

39,ume erde yamji joboho suilaha seme bodoro

莫思朝夕劳苦

baita icihiyara de urunaku mujilen be girkuci acambi

做事务要专心

40,tusa aku baita be ume yabure

无益之事休做

den fu i fejile ume ilire

严墙之下不少停



41,ume niyalmai bara jamarame temsere

不要与人争竞

giyan bici fek tak seme jamarara de aku

有理不在声高

42,niyalmai ehe be algibuci ojoraku

不可扬人之恶

beyei muten be takiyeci ojoraku

不可夸己之能

43,niyalma be wakasara mujilen be be ye be wakasa

责人之心责己

beyebe giljara gunin be niyalma be gilja

恕己之心恕人

44,anggi ici balai gisureci ojoraku

不可信口乱道

holo be gisureme unenggi aku oci ojoraku

不可说谎无诚

45,sain be bahangge yooni mukdembi

得善者皆兴

sain be ufarahangge yooni gukumbi

失善者皆亡

46,yaya niyalma ende buku akungge aku

凡人莫不有过

endebuku be halame muteci endebu aku aku kai

过而能改则无过矣

47,ehe be isaburengge ulan fetere gese

积恶如掘坟

guidaha manggiurnnaku tuhembi

久而必陷

48,erdemu be amga de werici mukdembi

德遗于后则昌

jobolon be amga de werici gukumbi

患遗于后则亡

49,sain be isaburengge alin arara gese

积山如建山

guidaha manggi urunaku den ombi

久而必高

50,ajige sain isahai amba sain ombi

积小善便成大善

ajige ehe isahai dubende urunaku amba ehe ombi

积小恶便成大恶

51,ehe niyalam neneme sinde holo tac ibumbi

坏人先教你说谎

52,hulha be dahaci sain jugun aku

跟贼子没有好路子走

53,sain erdemu niyalmabe dahabumbi

善德能服人



54,sain niyalma oki seci

要成好人

urunaku sain gutu be gucule

须结好友

55,beye de endebuku bici

自家有过

niyalma gisureci uthai donji

人说要听

56,guculeci urunaku gucu be sonjo

交必择友

teci urunaku adaki be sonjo

居必择邻

57,ume sain be ajige seme yaburaku ojoro

勿以善小而不为

ume the be ajige seme yabuci ombi sere

勿以恶小而为之

58,doosidame bairku oci

不贪不求

huturi juse omosi de isinambi

福及子孙

59,baharaku oci okini

宁可不得

inu balai bai ciojoraku

不可妄求

60,yadahun seme ume haldabsara

贫而无谄

bayan seme ume coktoloro

富而不骄

61,baita be kicerengge niyalma

谋事在人

baita be sangaburengge faicin

成事在天



62,erdemu tacin be sangabuki seci

若要德业成

neneme oitobume mohoro be ali

先学受贫困

63,boo banjire doro

居家之道

kicebe malhun de bi

在于勤俭

64,teme jetere oci ahn urame fu tuhembi

坐吃山崩壁倒

angge serengge fere aku ulan

口是无底之坑

65,jalan de ainahai mangga baita bini

世上岂有难事

gemu niyalma i mujilen be kiceraku turgun

都是有缘人不专心

66,jobolon dade jobolon be alime muteic

受得苦中苦

teni niyalmai dele niyalma oci om bi

方为人上人

67,sain be yabure niyalma jalafun go lmin

行善者长命百岁

ehe be icihiyara niyalma jalafun fo holon

做恶者命在旦夕

68,ume beye i golmin de weri foholno be iletulere

毋以己之长而形人之短

ume beye moco turgun de weri mu terebe kusulere

毋以己之拙而忌人之长

69,mutere umde gung be kicere anggala

图未就之功

sanggame jabduha hethe be karmare de isiraku

不如保己成之业

70,beye be tkuiyecerengge mentahun

自矜者愚

beye be jalukan ararangge jocimbi

自满者败

71,jilgan amba niyalma

叫喊最响的人

gemu baita muterengge waku

不一定是有本事的人

72,niyalma goro guniraku oci

人无近虑

urunaku hanci jobolon bi?

必有远忧



73,foribuha amala teni seremsembi

挨棒子以后才会提防

74,jobolon heoledere ci banjimbi

祸生于情

75,tomorhun niyalma eksere baita ici hiyaraku

稳人不做急心事

76,baita ufaraha amala

事情失败之后

teni olhoba be takambi

才懂得谨慎

77,niyamla foholon be ume feterere

勿评人之短

beye i golmin be ume gisurere

勿言己之长

78,emu yabun ufaraci

一步走错

tanggu yabun gemu efujembi

百步俱错

79,gebu mutere beye mukiyerengge

成名与毁身

gemu beyei baihangge

都是自己招的

80,inenggi enduri i jugun be yabumbi

白天行神仙的路

dobori hutu i baita be icihiyambi

夜里干魔鬼的事

81,jajuri be jafame ombi

荆棘可以抓在手

holo niyalma de hanci ome ojoraku

说谎的人不可近

82,olhon moo dahume arsurengge mangga

枯木再难活

musha hulha sergerengge mangga

惯贼难悔悟

83,the gisun tuweri nimanggi

坏话是冬日的雪
 

没有评论:

发表评论